शासकीय योजना, कायदेशीर अधिकार व व्यवसाय प्रशिक्षणाची माहिती देऊन महिलांना प्रोत्साहन
इंदुरी (तालुका मावळ, जि. पुणे), २१ एप्रिल : ग्रामपंचायत इंदुरीच्या वतीने एकल महिला (विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्ता व अविवाहित) यांच्या सक्षमीकरणासाठी एक दिवसीय विशेष शिबीर ग्रामपंचायत कार्यालयाच्या सभागृहात पार पडले. या शिबिराला तालुक्यातील विविध गावांमधून १५० पेक्षा अधिक एकल महिलांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.
ग्रामपंचायतीच्या वतीने शिबिराचे उद्घाटन करण्यात आले. यावेळी उपस्थित ग्रामपंचायत सदस्यांनी एकल महिलांना आत्मविश्वासाने पुढे येण्याचे आवाहन केले. सामाजिक कार्यकर्त्यांनी आपल्या मार्गदर्शनातून महिलांनी ‘स्वतःवर विश्वास ठेवून’ पुढे जाण्याचा संदेश दिला. एकल महिलांना आर्थिक, सामाजिक व मानसिक दृष्ट्या बळकट करणे हा या शिबिराचा मुख्य उद्देश असल्याचे सांगण्यात आले.
शिबिरात तीन सत्रांतून विविध विषयांचे सखोल आयोजन करण्यात आले होते.
पहिले सत्र – शासकीय योजना : प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी ‘एकल महिलांसाठीच्या शासकीय योजना’ या विषयावर माहिती दिली. स्वयंसहायता गटाद्वारे उद्योग धंदे, मुख्यमंत्री महिला स्वाभलंबन योजना, प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना, तसेच विधवा व अपंगत्व निवृत्तीवेतन योजनांची सविस्तर माहिती देण्यात आली. तसेच योजनांसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया व आवश्यक कागदपत्रांची यादीही महिलांना वितरित करण्यात आली.
दुसरे सत्र – कायदेशीर हक्क : जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरणाच्या तज्ज्ञांनी ‘एकल महिलांचे कायदेशीर हक्क’ या विषयावर मार्गदर्शन केले. घटस्फोटित महिलांचे हक्क, पोटगी मिळवण्याची प्रक्रिया, घरकुल हक्क, उत्पीडनाविरोधातील कायदे व मोफत कायदेशीर मदत याबाबत सविस्तर माहिती देण्यात आली. या सत्रात उपस्थित महिलांनी प्रश्न विचारून उत्सुकता दाखवली.
तिसरे सत्र – व्यावसायिक प्रशिक्षण : यामध्ये हाताशी प्रशिक्षण देण्यात आले. शिवणकाम, फूड प्रोसेसिंग, पापड-मसाले उद्योग, शेतीपूरक व्यवसास (बकरीपालन, कोंबडीपालन, भाजीपाला लागवड) यावर कौशल्य प्रशिक्षण देण्यात आले. तसेच डिजिटल साक्षरतेअंतर्गत मोबाइल बँकिंग, आधार अपडेट, ऑनलाइन अर्ज याबाबतही माहिती देण्यात आली. जिल्हा उद्योग केंद्र व जिल्हा बँकेच्या प्रतिनिधींनी सूक्ष्म कर्ज योजना व मुदत कर्जाबाबत मार्गदर्शन केले.
शिबिरात आरोग्य तपासणीचेही आयोजन करण्यात आले होते. प्राथमिक आरोग्य केंद्र, इंदुरीच्या वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी महिलांची रक्तदाब, मधुमेह, हिमोग्लोबिन तपासणी केली तसेच मानसिक आरोग्य सल्ला देण्यात आला.
शिबिराच्या समारोपप्रसंगी काही एकल महिलांना ग्रामपंचायतीतर्फे शिवणयंत्रे, बकरीपालन युनिट तसेच स्वयंसहायता गटांसाठी किट वितरीत करण्यात आले. एका लाभार्थी महिलेने आपली कृतज्ञता व्यक्त करताना सांगितले, “नवऱ्याच्या मृत्यूनंतर संसार कोसळला होता. या शिबिरामुळे आता छोटा उद्योग सुरू करण्याचा आत्मविश्वास आला आहे.”
ग्रामपंचायत प्रशासनाने सांगितले की, यापुढेही अशी शिबिरे नियमितपणे घेण्यात येतील व प्रशिक्षित महिलांना बाजारपेठेशी जोडण्यासाठी मदत करण्यात येईल. शिबिराचे आयोजन ग्रामपंचायत सदस्या, अंगणवाडी सेविका, आशा कार्यकर्त्या व महिला बचत गटांच्या सदस्यांनी केले.
या उपक्रमामुळे इंदुरी परिसरातील एकल महिलांना आत्मनिर्भरतेचा नवा मार्ग मिळाला असून इतर ग्रामपंचायतींनीही अशा शिबिरांचे आयोजन करावे, अशी मागणी होत आहे.
